MarcinKot.coach

Po pierwsze: koszty psychologiczne

Nowa rola bez podstawowych umiejętności zarządzania ludźmi potrafi w krótkim czasie wywołać silny stres i obniżyć poczucie własnej wartości. Debiutujący menedżerowie często próbują ratować się intuicją, która działa tylko do pewnego momentu. Później przychodzi zmęczenie, frustracja i rozczarowanie sobą. Badania pokazują, że aż 12% menedżerów funkcjonuje na granicy wypalenia i nie potrafi skutecznie wspierać swojego zespołu. To błędne koło. Im bardziej są zmęczeni i sfrustrowani, tym mniej energii mają na budowanie relacji z ludźmi. Efekt? Rośnie dystans między nimi a zespołem, a atmosfera staje się napięta.

Z danych wynika, że aż 60% nowych kierowników w pierwszych dwóch latach nie spełnia oczekiwań i osiąga wyniki poniżej zakładanych celów. Do tego dochodzi znany syndrom oszusta. Niedawny awans wywołuje w nich wątpliwości, czy w ogóle zasługują na to stanowisko. W głowie szumi: „Zaraz ktoś odkryje, że nie mam pojęcia, co robię”. Zamiast pewności siebie pojawia się lęk przed kompromitacją. Pół biedy, jeśli rozwiązaniem jest szczera rozmowa z mentorem czy psychologiem. Gorzej, jeśli nowy szef próbuje rozładować napięcie na własną rękę: alkoholem, nadgodzinami bez końca albo ucieczką w inne nałogi

Po drugie: koszty zdrowotne

Koszty psychiczne to jedno, ale organizm też ma swoje granice. Przewlekły stres i poczucie ciągłej presji najpierw wykańczają głowę, a potem ciało. Pierwszym sygnałem jest zazwyczaj bezsenność. Ciągłe rozmyślanie o pracy, planach, problemach w zespole. Bezsenne noce zamieniają się w dni z bólami głowy, rozdrażnieniem, nadciśnieniem. Mało kto łączy potem migreny i problemy żołądkowe z awansem, który miał być powodem do dumy. Tymczasem stres potrafi potroić ryzyko chorób serca. W gabinetach lekarzy lądują potem młodzi liderzy, którzy na pytanie „czy to stres?” wzruszają ramionami, bo przecież tak wygląda ich nowa codzienność. Zdrowia nie da się przeliczyć na żaden budżet szkoleniowy, bo raz straconego spokoju i równowagi nie da się tak łatwo odkupić.

Po trzecie: koszty zaburzonych więzi

Awans zmienia układ sił w zespole i relacje z dawnymi kolegami. Wczoraj byliśmy razem na kawie i narzekaliśmy na szefa. Dziś ja jestem tym szefem. Taka zmiana prawie zawsze rodzi napięcia i nieporozumienia. Jeśli brakuje przygotowania, empatii i umiejętności rozmawiania o nowych rolach, zwykłe różnice zdań przeradzają się w konflikty. Zaufanych osób ubywa, bo część dawnych znajomości się urywa. Lider zaczyna czuć, że nie ma z kim szczerze pogadać, bo każdy w firmie czegoś od niego chce albo czegoś od niego oczekuje. Pojawia się samotność, która w dłuższej perspektywie boli najbardziej.

Według badań perceptyx.com liderzy na wyższych stanowiskach aż dwukrotnie częściej czują się samotni niż pozostali pracownicy. Samotność w pracy przenosi się do domu. Trudno wrócić do rodziny z energią, kiedy w głowie cały czas dudni napięcie i myśl, że jutro znów trzeba udawać, że się wszystko ogarnia.

Lepiej zapobiegać niż leczyć, a najlepiej wziąć sprawy w swoje ręce

Koszty awansu bez przygotowania są wysokie i uderzają w psychikę, zdrowie, relacje. Sam tytuł i nowa wizytówka nie wystarczą, jeśli nie ma za tym prawdziwej wiedzy i wsparcia. Dlatego lepiej zapobiegać niż później płacić własnym spokojem, zdrowiem i energią za błędy, które można było przewidzieć.

Najlepiej jednak nie czekać biernie, aż ktoś łaskawie zapewni nam szkolenie czy mentoring. Warto samemu wziąć odpowiedzialność za własny rozwój i przygotować się do nowej roli, zanim nadejdzie. Zamiast liczyć na przypadek, lepiej świadomie budować kompetencje, szukać wiedzy, praktyki i ludzi, którzy pomogą unieść nowe wyzwania.

Lepiej być gotowym, niż dać się zaskoczyć.